Colunistas

08/07/2012

matéria de: Solange Hamester Johann

Solange AHAI 934 - Text: Linkwistik Tiskriminiirung

 Haloo, hier is Solange Hamester Johann, fom Proyëkt Hunsrik.

LINKWISTIK TISKRIMINIIRUNG

Marcos Bagno, Mayster in Linkwistik un Dr. in Filolokii – woo en xprooch in sayn kans prayt xtutiert, sayn tokumënte un literatuur, is leerer in te Uniwersiteet Brasília, woo xon mee wii 30 picher kexrip hot, tuut forx kriiche keeche ti linkwistiks tiskriminiirung, wayl tas aach en social tiskriminiirung is.

Er saat tas ti xprooche tiskriminiirung mus erkhënt këwe, aan këp ore tenunsiert këwe un te keeche kekhëmpft këwe.

 Sicher tas tee iwich unser prasisliaanixe portukees xprëcht, woo fiil anërxter is wii te potukees fon Portugal fom lëtxte hunert yoer kang.

Awer, ales was er saat, khëne mer saan iwich te Hunsrik fon Lataynix Amërika, woo fiil anërxter is fom Deutsch, iwerhaupt wayl mëyer xon 188 yoer hier sin, un ti xprooche sin leewent. Ferënere sich, mit te mënxe sayn neetichkheete.

Unser Taytx – te Hunsrik, woo mëyer hayt tsu taach xprëche, tsaycht unser aktuaal realiteet im Siit Brasil.

Un mëyer, fom Proyëkt Hunsrik, sin xon tsayt 2004 am foerxlaan (propondo) tas aanëmung(aceitação) fon te aychënte karakteriste fon unser xprooch.

Tas hayst als kiltich un richtich iwernëme ti linkwistikealternatiife woo xon soo lang hier penutst këwe.

Is nët ploos ti xprooch woo sich ferënert, sin aach tii woo ti xprooche penutse, mitsamer, ëne mit em anere am xprëche, woo ti xprooche ënere.

Mëyer, ti nookhomer fon te alte xermaanixe layt, sin xon mool kans anërxter wii ti aktuaale taytxlëner fon triwe. Soo, ti xprooch, woo xon nët ikaal waar, is sicher xon kans anërxter hayt tsu taach.

Khan mer nët ferxteen wii soo fiil layt imer noch tënke mëyer weere een eensichst folëk woo too hëyer khom is un tas tas ales sëlwiche taytxe weere. Tas waare tutsënte xermaanixe sorte foleke woo hëyer khom sin foer 1871, wii tas Taytxlant feraynicht këp is als en xtaat.

Tëswëche, kriin mëyer khee tswët nasionaliteet: wayl Taytxlant noch nët kekrint waar. Tas is was uns keantwort këpt wën mer tas ferlangt. Ploos wëyer noo 1871 auskewanërt is, khan tas ferlange.

Ich sin awer aarich froo këp ti woch. Is mich in ti hënt kefal en xprooch fom Leerer Jorge Küster Jacob, sosiolook fon te Unisinos un Kultuur Sekrëtëyer fon Vila Pavão/ES, woo aach xraayt:

- Mëyer sin Pomeraaner. Mëyer sin nët feraynicht këp. Mëyer sin frier hëyer khom. Tan sin mer als pomeraaner aan khom.

Tas leese, hot en frix luft fer mayn hërts keprung.                                              

Mëyer sin nët leen.

Tan, xraaye ich aach noch mool: Mëyer sin Hunsriker.Mëyer sin khee ikaale taytxe layt.

Mëyer sin foer te feraynichung khom.Mëyer sin als Hunsriker inkewanërt,                                                                

mit aychne xprooch un aychne kultuur.

Xeene kruus aus Thee Walt.

  • brasilalemanha
  • brasilalemanha
  • brasilalemanha
  • brasilalemanha
Logomarca oficial da imigração alemã no Brasil. Reprodução liberada e recomendada, para uso não comercial.
Para uso comercial e originais em alta resolução: contato@brasilalemanha.com.br.

© 2004-2019 BrasilAlemanha - O portal oficial da imigração alemã no Brasil - Todos os direitos reservados

Desenvolvido por Sapiência Tecnologia